Arrow Teoremi Nedir?

Arrow teoremi; matematiksel iktisatçı K. J. Arrow’un (d. 1921) adıyla anılan ve sosyal tercih teorisinde çok önemli bir yer işgal eden bir teoremdir. (Arrow’s theorem) K. Arrow hem çağdaş demokrasilerin temel ilkelerini muhafaza edip hem de bir toplumun, toplumun mensuplarının tercihlerine göre belirecek alternatif durumlarını (hâllerini) tam olarak ve insicamlı bir şekilde sıralayacak (derecelendirecek) bir anayasa yapmanın mümkün olduğunu ispatlamak üzere harekete geçmiş, fakat tam tersi bir sonuca ulaşmıştır. Bu teoremin refah ekonomisi açısından çok önemli neticeleri vardır. Teorem bir sosyal refah fonksiyonu -bireylerin arzularını somut sosyal tercihlere dönüştüren bir kurallar dizisi- fikriyle işe başlamaktadır. Sonra, sosyal refah  fonksiyonunun tatmin edebileceği/karşılayabileceği mantıklı, mâkul şartlar —meselâ grubun hiçbir üyesinin sonucu dayatamaması- ortaya koymaktadır. Sonuçta, hiçbir sosyal refah fonksiyonunun bu şartları karşılayamayacağı görülmektedir.

Arrow teoremi özellikle iktisatçılar arasında yoğun tartışmalara yol açmıştır. Bâzı iktisatçılar Arrow şartlarının kimilerini reddetmiştir. Diğer bâzıları Arrow şartlarının yorumlarını veya politikaya uygulanabilirliklerini tartışmaya açmıştır, Kimileri Arrow’un sosyal tercihler üzerinde yasama faaliyeti yürütmenin aslî imkânsızlığı tezini kabul etmiştir.Bir kısmı Arrow teoreminin sosyal tercihlerin dayanması için daha geniş bir bilgi tabanı gerektiğini gösterdiğini düşünmüş ve Arrow’dan farklı olarak,  yahut onun yapmadığı şekilde, kişisel tercihleri karşılaştırmaya ve böylece sosyal tercihi genişletilen bilgi temeline dayandırmaya çalışmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Bilimsel sosyalizm

Çar Eki 31 , 2018
Share on WhatsApp Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn Share on Email Share on TelegramBilimsel sosyalizm, Marksizmin diğer adıdır. (Scientific socialism) Marx’ın kendini ve fikirlerini hem ütopik sosyalistlerden ayırmak (ve bu arada ütopik sosyalistleri aşağılamak ve alaya almak) hem de 19. Yüzyılın bilime verdiği abartılı itibardan teorisini […]