Emperyalizm (Imperialism) Nedir?

Emperyalizm (Imperialism); İktidar alanını ekonomik, sosyal ve siyasi bakımdan hiçbir millî sınırı doğal sınır olarak tanımadan yaymaya çalışma anlamına gelmektedir. İmparatorluk (empire) kelimesi ve olgusuyla yakın ilişki içindeki kavram, orijinal olarak, başarılı olunan her yerde egemenlik seviyesine ulaşacak şekilde hâkimiyet kurmaya ve bu çerçevede gerekirse milli egemenlikleri çiğnemeye işaret etmektedir.

Orijinal olarak imparatorluk olgusuyla İlintili olmasına rağmen, kavrama, sosyalist literatürde özel bir anlam kazandırılmıştır. Lenin, Imperialism as the Highest State of Capitalism (Emperyalizm:Kapitalizmin Son Safhası) adlı kitabında, kapitalizmin, çöküşünü önlemek için, kaçınılmaz olarak emperyalist olduğunu ileri sürmüştür. Buna göre, emperyalizm nihaî safhada pazarları kontrol etmek ve kaynakları sömürmek için uluslararası rekabete ve bu da “emperyalist savaşa” yol açacaktır. Emperyalist savaş ise, Rus devriminin kanıtladığı gibi, proletaryaya iktidarı ele geçirme fırsatı verir. Lenin’in kapitalizmin emperyalist olduğuna ilişkin tezinin büyük ölçüde kapitalizmle merkantilizmi aynı şey olarak görmesine dayandığı anlaşılmaktadır.

Gerek sosyalizmin emperyalizm teorisi gerekse  emperyalizmle imparatorluk arasında kurulan ilişki son zamanlardaki olaylar ve araştırmalar tarafından çok aşındırılmıştır. Leninist anlamda emperyalizmin en çok güçlendiği yer sosyalist ülkeler dünyası olmuştur. İmparatorluğun egemenlik yayma arzusundan kaynaklandığına inanılan kötülükler ise bâzı ulus devlet anlayış ve tatbikatlarının yarattığı sıkıntılar ve felaketler yanında çok masum kalmaktadır. Hem İngiliz, hem Habsburg, hem Osmanlı İmparatorluğuyla ilgili kimi araştırmalara dayanarak, bunların, topraklarında doğan kimi ulus devletlere/cumhuriyetlere oranla, haklar, özgürlükler, sivil savaşların önlenmesi, mikro milliyetçiliğin sınırlanması ve buna benzer bakımlardan daha başarılı olduğu iddia edilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Empirisizm Nedir?

Cts Kas 3 , 2018
Share on WhatsApp Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn Share on Email Share on TelegramEmpirik; tecrübeye, pratiğe dayanan, pratikte ortaya çıkan, tecrübî, deneysel; empirisizm (Empiricism – Deneycilik) ise; matematiksel ve mantıksal ilişkiler dışında bilginin dayandığı yegâne temelin ve bilginin tek kaynağının tecrübe olduğunu söyleyen epistemoloji öğretisidir. Empirisizm […]

Bu Yazıları da Okumak İsteyebilirsin