Herzberg’in Çift Faktör Kuramı (Motivasyon-Hijyen Kuramı)

Herzberg’in Çift Faktör Kuramı (Motivasyon-Hijyen Kuramı)

Psikolog Frederic Herzberg 200 kişiden oluşan bir grup üzerinde yaptığı motivasyon araştırması sonucunda bazı faktörlerin insan tutumları üzerinde önemli derecede hüküm etmediği, fakat bu faktörlerin yokluğu halinde tepkilere ya da duyumsamazlıklara neden olduğu sonucuna varmıştır.

İnsanın işiyle olan bağın asıl bağ olduğu ve bireyin işine karşı olan davranışının başarı ya da başarısızlığını etkileyeceği düşüncesinde olan Herzberg, “İnsanlar işlerinde ne isterler?” sorusunu araştırmış ve insanlardan çalışma yerlerinde kendilerini iyi ya da kötü hissettikleri zamanları açıklamalarını istemiştir.

Alınan cevaplar doğrultusunda yapılan analizler neticesinde iş tatmini ve tatminsizliği ile ilgili iki faktöre ulaşılmıştır. Herzberg’in Çift Faktör Kuramı (Motivasyon-Hijyen Kuramı) olarak anılan faktörler;

  1. Hijyen faktörleri: iş şartları, çalışma güvencesi, denetimin kalitesi, bireyler arası bağ, ücret ve işletme politikası gibi çalışma ortamıyla ilgili faktörleri içermektedir. Hijyen faktörleri;
    • Maaş
    • İş güvenliği
    • Çalışma koşulları
    • Denetim seviyesi ve kalitesi
    • Şirket politikası ve yönetimi
    • Kişiler arası ilişkiler
  2. Güdüleyici faktörler: sorumluluk, başarma hissi, bilinme, gelişme, ilerleme imkânları gibi işin kendisi ile ilgili faktörleri içermektedir. Motivasyon faktörleri;
    • Başarma hissi
    • Tanıma
    • Sorumluluk
    • İşin kendisi
    • Kişisel gelişim ve gelişme

Herzberg’e göre iş yerinde mevcut olmayan hijyen faktörleri tatminsizliğe neden olurken, mevcut olmaları durumunda ise aşırı düzeyde tatmin sağlamayıp belli bir ölçüde tatmin olma düzeyini etkilemektedir. Güdüleyici faktörlerin ise mevcut olmaması durumunda tatminsizliği etkilemezken, mevcut olması halinde ise yüksek düzeyde tatmin olmayı etkilemektedir. Ayrıca tatmin ve tatminsizliğe neden olan faktörlerin farklı olduğunu ve iş yerinde tatminsizliğe yol açan faktörleri önlemeye çalışan bir yönetici çalışma ortamına huzur sağlayabilirken, bu durum iş ortamına motivasyon ya da tatmin sağlayamayabilir. İnsanların çalışma alanlarında motive olmasının sağlanması isteniliyorsa güdüleyici faktörler üzerinde durulmalı ve bu faktörler sağlanmalıdır. Tatmin edici özellikler içeren güdüleyici faktörler insanlarda içsel olarak ödüllendiriciliği sağlamaktadır.

Kaynaklar;

Revşan ERGÜN ÇELEBİ-ÇALIŞANLARIN İŞ TATMİNİ ve PERFORMANSI ARASINDAKİ İLİŞKİDE BEŞ FAKTÖR KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ROLÜ: BİR ARAŞTIRMA

Sabuncuoğlu, Z. (2009). Turizm İşletmelerinde Örgütsel Davranış. Bursa: MKM Yayınları.

Mullins, L. J. (2005). Management and organisational behaviour (7. Baskı). Prentice Hall/Financial Times. London.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Beklenti Teorisi - Vroom’un Bekleyiş Kuramı

Cum Eki 23 , 2020
Share on WhatsApp Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn Share on Email Share on TelegramBeklenti teorisi, Victor Harold Vroom tarafından 1964 yılında geliştirilmiştir. Teori kişilerin davranışlarının seçenekler içerisinde bilinçli olarak yaptıkları seçimlerin bir sonucu olduğunu ileri sürmüştür. Bireylerin seçimlerinde ise özellikle inançları, kültürel yapıları, tutumların algılanması, psikolojik […]
Vroom'un Bekleyiş Teorisi Modeli