İrtifak Hakları Nelerdir?

İrtifak hakkı, sahibine konusu olan eşyayı doğrudan doğruya kullanma veya on­dan yararlanma yetkileri veren ayni haktır.

Medeni Kanun irtifak türlerini taşınmaz lehine irtifak hakkı, intifa hakkı, oturma hakkı, üst (inşaat hakkı), kaynak hakkı ve diğer irtifaklar olarak belirlemiştir. Ka­nunda belirlenen irtifak hakları dışında kişiler sözleşme ile yeni irtifak hakları ku­ramazlar. Ancak seçilen irtifak hakkının içeriğini belirlemede bir ölçüye kadar ser­besttirler.

Medeni Kanun’da öngörülen irtifak hakları çeşitli açılardan gruplandırılabilir. Şöyle ki:

İrtifak Hakkından Yararlanma Yetkisinin Kapsamı Açısından: Tam Yararlanma- Sınırlı Yararlanma

İrtifak haklarından intifa hakkı hak sahibine eşyadan tam yararlanma yetkisi verir. İntifa dışındaki irtifak haklarında (örneğin oturma, geçit, kaynak irtifakı) ise yarar­lanma yetkisi sınırlıdır.

İrtifak Hakkından Yararlanma Yetkisinin Tarzı Açısından: Olumlu İrtifaklar- Olumsuz İrtifaklar

Olumlu irtifak haklarında hak sahibi eşyayı kullanabilir. İntifa hakkında, geçit irti­fakında durum böyledir. Hak sahibinin bu yetkisi dolayısıyla malik, eşyanın kulla­nılmasına katlanma yükümlülüğündedir. Olumsuz irtifaklarda ise eşyanın maliki ta­rafından belirli tarzda kullanılmasının yasaklanması ile irtifak hakkı sahibine bir menfaat sağlanır. Örneğin inşaat yapmama, manzara kapatmama olumsuz irtifak haklarındandır. Malikin yüklü taşınmaz üzerinde bazı belirli yetkilerini kullanması engellenmiş, böylece irtifak hakkı sahibi lehine bir durum yaratılmıştır.

İrtifak Hakkı Sahibinin Tayini Açısından: Şahsa Bağlı irtifaklar- Eşyaya Bağlı ir­tifaklar

İrtifak hakkı, belirli bir kişi lehine tanınmışsa bu tür irtifak haklarına şahsa bağ­lı irtifak denir, irtifak haklarından intifa ve hakkı ve oturma hakkı ancak belirli bir şahıs lehine kurulabilir. Bu haklar başkasına devredilemez, hak sahibinin ölü­mü ile sona ererler, mirasçılara geçmezler. Bu özellikleri dolayısıyla söz konusu haklara şahsi irtifaklar (şahısla kaim irtifak) denilmektedir, intifa ve oturma hak­kı dışındaki şahsa bağlı irtifaklar başkasına devredilebilir ve mirasçılara geçebilir tarzda da kurulabilir. Aksi kararlaştırılmadıkça üst hakkı ve kaynak irtifakı baş­kasına devredilebilir, mirasçıya intikal eder. Fakat bunun aksi kararlaştırılabilir. Diğer şahsa bağlı irtifaklar ise aksi kararlaştırılmamışsa devredilemezler ve miras­çıya geçemezler.

Şahsa bağlı olarak kurulmaları zorunlu olmayan irtifak haklan, bir taşınmazda bir diğer taşınmaz lehine kurulabilir. Bir taşınmaz lehine kurulan irtifak hakkına eşyaya bağlı irtifak denir. İrtifak hakkı eşyaya bağlı olarak kurulduğunda, hakkın tanın­dığı gayrimenkule kim malik olursa irtifak hakkına da o kişi sahip olacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Üst Hakkı Nedir?

Çar Ağu 29 , 2018
Share on WhatsApp Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn Share on Email Share on TelegramÜst hakkı başkasına ait bir arazi üzerinde veya altında inşaat yapmak arazide hak­kın kurulmasından önce mevcut bir inşaatı muhafaza ederek ona malik olma hak­kı veren bir irtifak hakkıdır. Üst hakkını kuran taşınmaz malikinin […]
üst hakkı

Bu Yazıları da Okumak İsteyebilirsin