Motivasyon Nedir?

1
motivasyon-nedir

Bireylerin kendi arzu ve istekleri doğrultusunda belirli bir amacı gerçekleştirmek için çeşitli davranışlar sergilemelerini ifade eden “motivasyon”, kişilerin çevrelerinden ya da kendilerinden kaynaklanan ve onları istenen ve beklenen doğrultuda davranmalarına ve hareket etmelerine teşvik eden birtakım güdü ve güdüler topluluğudur.

Latince “movere” sözcüğünden türetilmiş olan “motivasyon”; harekete geçmek, teşvik etmek, hareket etmek anlamlarına gelmektedir. Dilimize Fransızca ve İngilizcede kullanılan “motive” sözcüğünden geçen bu kavram, Türkçede güdü ve harekete geçmek anlamlarında kullanılmaktadır.

Motivasyon bir süreçtir ve bireyin ve örgütün ihtiyaçlarını karşılama adına bir ortam oluşturulması ve bu doğrultuda bireyin harekete geçmesi için etkilenmesini ve teşvik edilmesini içermektedir. Kısaca güdülerin etkisi doğrultusunda bireyin harekete geçmesi ve istekleri gerçekleştirme sürecidir. İnsan davranışını tetikleme, bu davranışı yönlendirme ve sürdürme faaliyetleri motivasyon kavramının temelini oluşturmaktadır.

İnsan davranışlarını tetikleyen üç temel faktör bulunmaktadır. Bunlardan ilki; insanda var olan ve onu çeşitli şekillerde davranmaya yönlendiren güdüler ve bunları harekete geçiren çevresel faktörlere yöneliktir. İkinci faktör belirli bir hedefe yönelmeye yönelik, üçüncü faktör ise bireyin bu iki faktör doğrultusunda davranışlarını sürdürmesi veya sürdürmemesine yöneliktir. Çalışan bir bireyin analizi ve anlaşılması noktasında bu üç faktör anahtar işlevi görmektedir. Bir başka ifadeyle motivasyon; bireyi çalışmak için isteklendirmek, harekete geçirmek ve çalışmaya sevk etmektir. Motivasyon tüm bu tanımlamalar doğrultusunda bireyin ihtiyaçlarını, beklentilerini, eylemlerini, hedeflerini ve tüm bunlara yönelik geri dönütleri içeren uzun soluklu bir süreçtir. Birçok faktör insanın motivasyonuna etki etmektedir. Bireyin toplum içinde yer edinmesi ve varlığını sürdürebilmesi için psiko-sosyal ve fizyolojik ihtiyaçlarını karşılaması gerekmektedir. Bu ihtiyaçlar bireyin yetiştiği sosyal ortama, psikolojik ve fizyolojik ihtiyaçlarına, çalışma ortamına ve yaptığı işin niteliğine göre farklılıklar gösterebilmektedir. Birey bu ihtiyaçlar içerisinde bir kısmını sürekli tatmin etmek durumundadır.

Konu ile ilgili yapılan kavramsal bir değerlendirmede motivasyon; bireyin davranışlarının yönünü belirleyen ve onu harekete geçiren; inanışları, umutları, fikirleri başka bir ifadeyle korktukları, ihtiyaç duydukları ve arzuladıkları olguları ifade etmektedir. Motivasyon, kendi başlarına veya başkaları tarafından sağlanan ve bireylerin tutumlarını destekleyen güdüler toplamıdır. Tüm bu tanımlamalara göre motivasyonu meydana getiren üç temel unsur vardır. Bunlar kişinin bir eylemi gerçekleştirmesine yardımcı olma, bu eylemi belirli bir tarafa yönlendirme ve ona süreklilik kazandırma ve son olarak bu eylemi gerçekleştirdiğinde bir haz elde etmesidir.

Herhangi bir eylemin ilk belirleyicisi gereksinimlerdir. Hangi gelişmişlik düzeyinde olursa olsun, organizmada bir eksikliğin bulunması, giderek canlıyı harekete zorlayacaktır. Aç insanın hareketi yiyeceğe, susuz insanın hareketi de suya doğru olacaktır. Organizmayı çeşitli davranışlara sürükleyen etmenler; İlgi, dürtü, istek, emel, amaç, ideal, tutku vb. gibi sözcüklerle anlatılır. Bunların hepsine birden genel olarak motiv (güdü) denir. Güdü ve motiv çoğunlukla eş anlamlı bilinir. Oysa güdü ve motivi birbirine karıştırmamak gerekir. Güdüler ihtiyaçların meydana getirdiği iç itilmelerdir. Motivler ise itilmeden sonra meydana gelecek organizma davranışlarının neden o yönde geliştiğini anlatırlar. Güdüler organizmayı ihtiyaçlar yönünde faaliyete geçirir, iterler. Motiv ise daha önce beğenilen denenmiş olan şeylere, organizmayı o yöne yönelten bir etkiye sahiptirler.



Bireyin davranışlarını etkileyen birçok faktör vardır. Motivasyon bu davranışların kararlılığını, şiddetini ve yönünü belirleyen en önemli unsurdur. Motivasyon bireyin amaçlarına ulaşmasında hareket ya da davranışın yardımcı olması ve eylemle ilişki kurulduğunda bu davranış veya eğilimin dışsal faktörlerle desteklenmesi şeklinde, genellikle iki unsura bağlı olarak ele alınmaktadır.

Motivasyon, bireylerin amaçları, ihtiyaç ve beklentileri, performansları ve bu doğrultuda sergiledikleri davranışlarına yönelik bilgi verilmesi konularıyla da bağlantılıdır. Hayatta kalabilmek ve başarılı olmak motivasyonun temel unsurudur. Kişinin yaşamını ve günlük hayatını sürdürülebilmesi için temel gereksinimler olan güvenlik, barınma, beslenme vb. unsurların karşılanması gerekli bir husustur. Bu ihtiyaçlar giderildikten sonra bireyler bireysel gelişim, tatmin ve başarı gibi psikolojik ihtiyaçları için davranışlar sergilemelidir. Motivasyonu ortaya koyan tüm unsurlar evrensel bir nitelik göstermemektedir. Çünkü bireylerin ihtiyaçları durumdan duruma ve kişiden kişiye farklılık gösterebilmektedir. Öyle ki bireyi motive eden bir unsur farklı bir günde farklı bir etki yapabilmekte, dolayısıyla önemsiz bir konuma düşebilmektedir.

Bireydeki güdüler, motivasyonun oluşmasını sağlayan temel unsurlardır. Kişiler, belirli gereksinimlerini gidermek istediklerinde bu güdüler aktif hale gelmektedir. Güdülenmenin “kişiyi hedefe yönlendiren güdü”, “belirlenen hedefe ulaşabilmek için uygulanan davranış” ve “hedefe ulaşmak” şeklinde üç farklı yönü vardır. Birey ilk aşamada güdü aracılığıyla harekete geçerken, ikinci aşamada buna yönelik bir davranış sergilemektedir. Başta belirlediği hedefi gerçekleştirmesi ise üçüncü ve son aşamadır. Bu duruma örnek olarak; bireyin susadığını hissetmesi, sonrasında bu ihtiyacını giderme adına harekete geçmesi ve suyu bulup içmesi verilebilir.

Motivasyon kavramına yönelik yapılan farklı farklı tanımlamalar incelendiğinde bu kavramın temelinde üç ana unsurun olduğu söylenebilir. Bunlar:

  1. Kişinin içinde gizli olarak yer alan ve onun değişik şekillerde davranmasını sağlayan güçler ve bu güçleri harekete geçiren dış faktörler yoluyla davranışın başlatılması,
  2. Belli bir amaç ve hedefe varmak üzere davranışın yönlendirilmesi,
  3. Kişi tarafından algılanan hedef doğrultusunda davranışın devam ettirilmesidir.



Motivasyonla ilgili çalışmaları incelediğimizde; kelimenin kökeni konusunda araştırmacılar arasında ortak bir görüş olmadığı açıkça ortadadır. Motivasyonun İngilizcede karşılığı olan ‘motivation’ sözcüğü, Latincede ‘’hareket etme’’ anlamına gelen ‘mot’ kökeninden gelmiş, psikoloji sahasında derinden gelip itici güçlerle amacı hedef alan gayeli tutumlar için kullanılmaktadır ve bu güdüleme sürecinde üç aşama bulunur. Bunlar, kişiyi belirli bir amaca yönelten iç uyaranın bulunması, bu amaca ulaşmak için gösterilen tutumlar ve hedefe ulaşmadır.

One thought on “Motivasyon Nedir?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Ayasofya Ne Zaman Yapıldı? Kilise, Cami ve Müze Yapılması

Cum Tem 10 , 2020
Share on WhatsApp Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn Share on Email Share on Telegram1. Ayasofya Fatih İstanbul’u feth ettikten sonra şehrin en büyük kilîsesi ve en önemli yapısı olan ve şehrin merkezi konumundaki tepede bulunan, Ayasofya Hagia Sophia Kilîsesi’ni camiye dönüştürmüş ve fetihten sonra gelen ilk […]
ayasofya