Mutlak Yoksulluk ve Göreli Yoksulluk Nedir?

1
mutlak-yoksulluk

Mutlak Yoksulluk

Mutlak yoksulluk, bireyin hayatta kalabilmesi ve gerekli olan asgari ihtiyaçlarının karşılanması için ihtiyaç duyulan gelirin belirlenmesiyle ortaya çıkan yoksulluğu, dolayısıyla bu seviyenin altındaki özdeş ve parasal geliri olanları içerir.

Sadece tüketim düzeyine bağlı kalmayan mutlak yoksulluk, hiçbir toplumsal haktan yararlanma şansına sahip olmayan kesimlerin ayırt edici özelliği olarak da aşırı yoksulluk kavramıyla birlikte kullanılmaktadır. (1)

Mutlak yoksulluk, BM tarafından ‘‘gıda, güvenli içme suyu, sağlık tesisleri, sağlık, barınma, giyim, eğitim ve bilgi dâhil olmak üzere temel insani ihtiyaçların ciddi ölçüde yoksun bırakılması ile karakterize edilen bir durum’’ olarak tanımlanmıştır. (2)

Bu sadece gelirlere değil, aynı zamanda hizmetlere erişime de bağlıdır.




Bu yoksulluk durumunda, ülke ekonomik olarak büyüyor olsa bile, yoksulluk sınırının altında yaşayan insanlar üzerinde hiçbir etkisi yoktur. Mutlak yoksulluk, hane halklarını belirli bir gelir düzeyine göre karşılaştırmaktadır ve bu seviye, genel ekonomik koşullarına bağlı olarak ülkeden ülkeye değişmektedir. Mutlak yoksulluk, temel yaşam ihtiyaçlarını karşılayacak yeterli kaynağın bulunmaması açısından bazen aşırı yoksulluk ile eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. (3)

Göreli Yoksulluk

Kişinin veya hane halkının gelirini (harcamalarını) ikamet edilen ülkenin gelir dağılımına göre karşılaştıran ve refah ölçüsü olarak gelir ya da tüketim düzeyini seçen yoksulluk türü göreli yoksulluktur. İnsanı toplumsal bir varlık olarak gören göreli yoksulluk, bir bireyin fakir olup olmadığı sadece onun gelirine bakarak ölçemez. Dolayısıyla göreli yoksulluk bireylerin yaşam standartlarını diğer kesimlere göre ve toplumun kültürel yapısıyla karşılaştırarak sağlamaktadır. (4) Toplum açısından ölçülen göreli yoksulluk, ülkelerin ve bölgelerin farklı gelir düzeylerine göre değişkenlik göstermektedir. Ülkeler arasındaki değişik ekonomik sistem, göreli yoksulluğu her topluma veya bölgeye has belirlemektedir.

Göreli yoksullar, Adam Smith’e göre, esas ihtiyaçlarını mutlak olarak karşılayabilen lakin kişisel kaynakların eksikliği nedeniyle toplumun genel refah düzeyinin altında kalan ve sosyal açıdan topluma katılımları engellenmiş olanlardır. Şu demek ki asgari yaşam seviyesini yakalamış olsalar da ortalama refah seviyesinin altında olan insanlardır. Göreli yoksullar temel ihtiyaçlarını bir kısım karşılasalar bile, sağlık, eğitim, sosyal katılım bakımından yetersizlerdir.

Mutlak ve göreli yoksulluğu karşılaştıracak olursak, mutlak yoksullukta gıda yoksulluğu önemli etkendir, lakin göreli yoksullukta ise gelirin dağılım şekli önem arz etmektedir.

Diğer yoksulluk çeşitleri ise şu şekildedir;

 

Kaynaklar;

(1) Demet Çak, Kalkınmanın Sağlanmasında Mikrokredi Yöntemi, Derin Yayınları, İstanbul,2009,

(2) World Summit for Social Development, Copenhagen Declaration on Social Development, United Nations publication,1995,pp.1-19.

(3) Habitat For Humanity,Relative vs Absolute Poverty,September 2018(Çevrimiçi) https://www.habitatforhumanity.org.uk/blog/2018/09/relative-absolute-poverty

(4) H.Yunus Taş, Selami Özcan, Türkiye’de ve Dünya’da Yoksulluk Üzerine Bir Araştırma, International Conference on Eurasian Economies, 2012, s.423-430.

(5) MEHRİBAN ZEYNALOVA-KADIN YOKSULLUĞUNUN AZALTILMASI VE EKONOMİK GELİŞME BAĞLAMINDA MİKROKREDİ UYGULAMALARININ ROLÜ

One thought on “Mutlak Yoksulluk ve Göreli Yoksulluk Nedir?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Gelir Yoksulluğu ve İnsani Yoksulluk Nedir?

Pts Tem 27 , 2020
Share on WhatsApp Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn Share on Email Share on TelegramGelir Yoksulluğu Parasal gelire erişememe ya da satın alma gücünden yoksun olma durumu gelir yoksulluğunu ifade etmektedir. Genel olarak asgari yaşam standardının gerektirdiği temel gereksinimlerin karşılanabilmesi için yeterli miktarda gelirin elde edilememesidir. Bundan […]
Gelir Yoksulluğu ve İnsani Yoksulluk