Rekreasyon Nedir? Türleri, Özellikleri ve Faydaları

rekreasyon

1. Rekreasyon

Rekreasyon, bos zamanlarında insanların uğraştığı, zevk aldığı ve sosyal  olarak değer biçtigi bir olgu olarak kabul ettiği bir aktivitedir. Latince recreatio “yenilik, kendini yenileme veya yeniden yapılanma”  sözcüğünden türemektedir. Dilimizdeki karşılıgı ise daha çok “boş zamanları  değerlendirme” olarak telaffuz edilmektedir.

Diğer bir deyişle rekreasyon çalısma zamanlarımız dışında kalan “boş zaman” diliminde yapılan  aktivitelerdir. Bu zamanların insanlar üzerinde zevkli ve yapıcı olması  rekreasyon olarak bilinir.

Rekreasyon, başta gönüllülük esas olmak üzere yenilenme ve yeniden yaratılma, yeniden yapılanma anlamına gelen Latince recreatio kelimesinden gelmektedir. Türkçe anlamı olarak genel ve yaygın bir anlamıyla boş zamanlarını değerlendirme olarak kullanılmaktadır.

Rekreasyon, yeniden yaratma anlamındaki klasik yaklaşımına göre kişiyi zorunlu iş ve faaliyetlerden sonra yenileyen, dinlenmesini sağlayan ve gönüllü olarak yapılan faaliyetlerdir. Bu tanıma göre insan normal işi dışında ve farklı bir ortam içerisinde boş zamanını isteyerek katıldığı etkinliklerle değerlendirmek suretiyle, bu etkinliklerden kazandığı davranışlarla yenilenmektedir. İnsan hayatında süre gelen tek düzelik ve rutin bir çalışma ortamının oluşturacağı sıkıntı, genellikle rekreatif faaliyetlerle bir değişim, yenilenim meydana getirilerek giderilebilmektedir.

Bos zamanların  aksine, rekreasyon yalnızca bireye değil aynı zamanda bir bütün olarak topluma  da katkı sağlamaktadır.

2. Rekreasyonun Özellikleri

  1. Rekreasyon kişilerin kendilerine ait boş olan zamanları içerisinde  gerçekleştirilir.
  2. Rekreasyon gönüllülüğü esas almaktadır.
  3. Rekreasyon kişide kendini tatmin etme veya iyilik hissi yaratır.
  4. Rekreasyon aylaklık ya da tembellik değil tamamen (fiziksel, zihinsel, sosyal  ya da duygusal olarak gelişim) içeren aktivitelerdir.
  5. Rekreasyon spor, güzel sanatlar, el sanatları, oyunlar, müzikler, performans  sanatları, seyahatler, hobiler gibi farklı aktiviteleri içerir.
  6. Rekreasyonda esas olan zevk alma olmasına rağmen bunun yanında  entelektüel, fiziksel ve rekreasyona katılıma neden olan güdüler olabilmektedir.
  7. Rekreasyon etkinliklerinin tercihi gönüllü olmalıdır.
  8. Rekreasyon faaliyetleri özgürlük hissi verir.
  9. Rekreasyon faaliyetlerine katılım ve devam etme zorunluluğu katılımcının arz ve talebine, inisiyatifine bağlıdır.
  10. Rekreasyon boş zamanda uygulanan eylemler, etkinliklerdir.
  11. Her yaş ve cinsteki insanların etkinliklere ve faaliyetlerin katılımlarına imkân verilir.
  12. Rekreasyonel faaliyetler, aktif ve pasif şekilde her mevsim uygulanabilen açık ya da kapalı alanlarda yapılabilen bilen etkinliklerdir.
  13. Rekreasyon faaliyetleri yapılırken ikinci faaliyete veya daha fazla faaliyetlere de ilgi duyma,katılma ve gerçekleştirme olanakları verir.
  14. Rekreasyon haz ve neşe sağlayan faaliyetlerdir.
  15. Rekreasyon evrensel olarak uygulanmaktadır.
  16. Rekreasyonun her bireyde farklı bir amacı vardır
  17. Rekreasyon kişiye kendini ifade edebilme özgürlüğü ve yaratıcılık kabiliyetini  ortaya çıkarma imkânı sağlayan faaliyetler içermelidir.
  18. Rekreasyon, toplumun değerlerine uygun olmalı geleneklerine, törelerine, ahlaki ve manevi ve sosyal değerlere ters düşmemelidir.
  19. Rekreasyon, bir faaliyet içerisindeyken, farklı faaliyetlere de ilgi duyma veya  gerçekleştirme imkânı saglar.
rekreasyon-
Rekreasyon

3. Rekreasyonun Faydaları

Fizyolojik faydaları; sağlığı korur veya fiziksel zindeliği artırır,

Duygusal faydaları; boş zaman davranışları ve değerleri oluşturur,

Psikolojik faydaları; stresi azaltır, aile birleşimini sağlar, öğrenme alanlarının zenginleştirir, doğaya ve mutluluğa yaklaşma eğilimini artırır, yaratıcılık ve liderlik vasıflarını ortaya çıkarır,

Sosyal faydaları; başkalarıyla etkileşim kurdurur, arkadaşlığı ve sevgiyi teşvik eder, grup etkinliklerine katılmanın karşılıklı bağlılık ve sorumluluk niteliğini yansıtır, birlik ve uyumu teşvik eder, yaşam kalitesinin iyileştirir.

  • Kişisel Yönden Rekreasyona Duyulan İhtiyacın Nedenleri
    • Fiziki Sağlık Gelişimi Yaratır
    • Ruh Sağlığı Kazandırır
    • İnsanı Sosyalleştirir
    • Kişisel Beceri ve Yeteneğin Gelişmesini Sağlar
    • Yaratıcı Gücü Geliştirir
    • Çalışma Başarısı ve Is Verimini Arttırır
    • Ekonomik Hareketi Geliştirir
    • İnsanı Mutlu Eder
  • Toplumsal Yönden Rekreasyona Duyulan Ihtiyacın Nedenleri
    • Toplumsal Dayanısma ve Bütünleşmeyi Sağlar
    • Demokratik Toplumun Yaratılmasına Imkân Sağlar

4. Rekreasyonun Sınıflandırılması

4.1. Katılım Amacına Göre Rekreasyon Faaliyetleri 

Bireylerin rekreasyon etkinliklere katılım amaçları bu sınıflandırmayı şekillendirmektedir.

  • Dinlenme amaçlı rekreasyon faaliyetleri; mental ve beden yorgunluğunu gidermeye yönelik,
  • Kültürel rekreasyon faaliyetleri; sanatsal ve tarihsel eserler hakkında bilgi edinmeye yönelik,
  • Toplumsal rekreasyon faaliyetleri; sosyal ilişkileri geliştirmeye, bir gruba ait olmaya yönelik,
  • Sportif rekreasyon faaliyetleri; spor içerikli bedensel hareketlere ve oyun temelli aktivitelere yönelik,
  • Sanatsal rekreasyon faaliyetleri; sanatla ilgilenmeye yönelik,
  • Terapötik rekreasyon faaliyetleri; sağlıkla ilgili fiziksel ve bedensel engeli olan bireylerin tedavi edilmesine yönelik,
  • Macera rekreasyonu faaliyetleri; heyecan duyma ve aksiyon yaşama ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik,
  • Eğitsel rekreasyon faaliyetleri; farklı bilgiler edinme ve beceri kazanmaya yönelik,
  • Turizm amaçlı rekreasyon faaliyetleri; yerli veya yabancı turist şeklinde farklı yerleri gezmeye ve tatil yapmaya yönelik gerçekleştirilen rekreasyonlardır.

4.2. Mekana Göre Rekreasyon Faaliyetleri

Bireylerin rekreasyon faaliyetlerini gerçekleştirdiği ortama göre kapalı alan rekreasyonu; kapalı mekanda yapılan rekreasyon faaliyetleri, açık alan rekreasyonu; açık alanlarda yapılan rekreasyon faaliyetleri olarak farklılık göstermektedir.

4.3. Yaşa Göre Rekreasyon Faaliyetleri

Katılımcıların kendi yaş gruplarının özelliklerine göre,

  • Çocuk yaş grubu; çocuğun gelişimine destek vermeye yönelik
  • Genç yaş grubu; spora yönelik
  • Orta yaş grubu; egzersize yönelik
  • Yaşlı grubu; sağlığa ve sanata yönelik tercih ettikleri sınıflandırmadır.

4.4. Katılımcı Sayısına Göre Rekreasyon Faaliyetleri

Katılımcıların sayısına göre bireysel rekreasyon faaliyetleri;  yalnız yapılan, grup rekreasyon faaliyetleri; başka insanlara birlikte yapılan olmak üzere iki şekildedir.

4.5. Zamana Göre Rekreasyon Faaliyetleri

Faaliyetin kapsadığı süreye; gün içinde veya mevsimsel olarak; yaza ayrı kışa ayrı yapılabilen etkinliklere göre sınıflandırmadır.

4.6. Etkinliklere Katılma Şekline Göre Rekreasyon

Faaliyetlere katılım tarzını belirlemede, aktif rekreasyon faaliyetleri; etken bir şekilde rol alma, pasif rekreasyon faaliyetleri; izleyici olarak katılım sağlama olarak sınıflandırılmaktadır.

4.7. Diğer Rekreasyon Sınıflandırılmaları

  • Ticari rekreasyon; bireylere ürün olarak sunarak kazanç sağlamaya yönelik,
  • Sosyal rekreasyon; bireylerin yemek yeme gibi çeşitli ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik
  • Uluslararası rekreasyon; farklı ülkelere seyahata yönelik,
  • Estetik rekreasyon; sanatsal ve kültürel etkinliklere yönelik
  • Fiziksel rekreasyon; bedensel efor gerektiren faaliyetlere yönelik,
  • Orman rekreasyonu; doğaya yönelik rekreasyonlardır.

Eko-Rekreasyon

Eko-Rekreasyon; doğa ve çevre dostu boş zaman aktivite ve etkinliklerinin genel adıdır. Bu kavram, rekreasyonel faaliyetler biyotik kurallar ve sınırlılıklar, ekosistem içinde kalarak uygulanması için gerekli önlemlerin alınması olarak da tanımlanabilir. Eko-Rekreasyon; boş zaman aktivitelerinin doğal ve baki kaynakların korunarak, değiştirmeden ve yok etmeden sorumluluk ve bilinç içerisinde kullanılarak gerçeğe dönüştürülmesidir. (Ekoturizm)

Doğal çevre rekreasyonu, içinde macera unsurları bulunduran yürüyüşler, kampçılık, balıkçılık, kano, kuş gözlem, kayak, at biniciliği, golf, su kayağı, motor sporları, hava sporları gibi, spor etkinlik faaliyetleri yoluyla katılımcıların doğal alanlar ile mücadele ve etkileşime girmelerini sağlamaktadır. Bu etkinlikler, bazı insanlar için ruhsal ve duygusal ödüller sağlarken, bazıları için macera, risk, mücadele ve heyecana karşı duyulan cazibe anlamı taşımaktadır.

İs Yeri Rekreasyonu

İş yeri rekreasyonu; katılımcıların ve çalısanların iş yaşantılarının dışında kalan serbest  zamanlarında ihtiyaçlarını karsılayan etkinliklerdir.

Çalışanların karşılaştıkları çesitli fiziksel, bedensel ve  ruhsal sorunlarla beraber iş yüklerinin de yoğun olduğu bilinmektedir. İş yeri rekreasyonu bu yoğunluk içerisinde çalışanların günlük yaşam kalitelerini martırmak, gelişimlerini sağlamak ve çalışanları monotonluktan uzaklaştırmak  amacıyla iş zamanlarının dışında kalan, bireylerin katıldıkları serbest zaman etkinliklerinin içerisinde rol oynamaktadır. Öte yandan bu kavram iş yerleri ve
işverenler için ekonomik olarak bir kazanç sağlamakla beraber iş yeri imajını da geliştirerek çalışanlarında verimliligi artırmak açısından önemli bir role sahip oldugu belirtilmektedi.

Kamu Rekreasyonu

Kamu rekreasyonunun amacı, toplumu oluşturan bireylerin serbest zamanlarını en verimli şekilde kullanmalarına olanak sağlamaktır. Kamu rekreasyon hizmetleri; devletin, il özel idarelerinin ve yerel yönetimlerin hizmeti olarak üç ana gruba ayrılabilir. Çok çeşitli olan bu hizmetler; planlamalar, yatırımlar, rekreasyon alt
yapısının oluşturulması gibi görevlerdir. Kamu rekreasyonu kar amacı gütmemektedir. Kamu kuruluşları rekreasyon hizmetleriyle toplumsal yararı amaçlamaktadır. Kamu rekreasyonu programları; vergiler, bağışlar ve katılım ücretleri gibi gelirlerle finanse edilirler.

Ticari ve Özel Teşebbüs Rekreasyonu

Rekreasyon taleplerinin özel sektör tarafından sağlanması ve bir bedel karşılığında rekreasyon tüketicisine ulaştırılması, ticari rekreasyon olarak tanımlanabilir. Ticari rekreasyon, işletmelerin rekreatif ürünlerini yani rekreatif aktivitelerin ya da hizmet organizasyonlarının şemasını, alt yapısını ve reklamını organize ederek
aktiviteyi ya da hizmeti müşteriye ulaştırması olarak ifade edilmektedir.

Terapi Rekreasyonu

Rekreasyon terapisi hastalığı veya yetersizliği olan kişilere, serbest zamanlarında tedaviyi desteklemek amacıyla uygulanan rekreasyon hizmetlerini kapsamaktadır. Rekreasyon terapistleri sağlık problemleri (zihinsel, bedensel engeli veya kısıtlı bireylere) olan kişilerin, hayatlarını kendi başlarına idame ettirebilmeleri amacı ile hareket, oyun, istirahat ve dinlence bazlı uygulamaları gerçekleştirirler.

Kampüs Rekreasyonu

Kampüs rekreasyonu programının amacı oldukça geniştir; kurs, gezi, programlar ve turnuvalar gerçekleştirmek ve tüm yaş ve yetenekteki insanları kapsayan sosyal ve resmi olmayan etkinliklerle hizmet vermektir. Kampüs rekreasyon programları yeni öğrencileri cezbetmeye, kayıtlı öğrencileri korumaya yardımcı olmaktadır. Kurum içi sporlar, oyunlar ve serbest zamanı içeren rekreasyonel sporların öğrencilerin fiziksel sağlığını sürdürmeye, titiz akademik işlerden önemli bir mola vererek zihinsel sağlıklarını geliştirmeye ve insanların yaşam boyu egzersize ve serbest zamanlarını verimli geçirmeye yönlendiren rekreasyon becerileri öğretmeye yardımcı olduğu kurumlar tarafından onaylanmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Instagram Biyografi Sözleri -En Havalı Instagram Bio Sözleri

Paz Oca 24 , 2021
Share on WhatsApp Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn Share on Email Share on TelegramGünümüzün en çok kullanılan sosyal medya platformlarından olan Instagram’da, bizi ya da işletmelerimizi temsil eden profillerimizi oluştururken dikkat edilmesi gereken birçok detay bulunmaktadır. Instagram biyo‘su ya da Instagram Biyografisi olarak da bilinen, profillerdeki […]
Instagram-biyografi-sözleri-Instagram-Biyo-Bio-Örnekleri